کنشگری انواع مختلفی دارد و دامنهاش در حیطههای متنوعی همچون سیاست، فرهنگ، اقتصاد و هنر گسترده است. کنش اجتماعی هم یکی از انواع کنشگری و مطالبهگریاست که به شکل جمعی و با هدف دستیابی به خیر عمومی ایجاد میشود. بر خلاف باور عمومی، کنشهای اجتماعی الزاما بنیان سیاسی ندارند و بیشتر معطوف به حلِ مشکلات و معضلاتی در سطوح پایینترند. اما این بدان معنا نیست که همیشه فاقد رنگو بوی سیاسی هستند.
حامد بیدی در کنار شغل و حرفهاش، کنشگری ثابتقدم است. نه امروز و دیروز، که از سالها پیش و در عرصههای مختلف تلاش کرده تا مطالبات گوناگونی را ایجاد و سپس محقق کند. بسیاری او را با کمپین «من طراحم» شناختند. کارزاری که مخاطبش در ابتدا طراحان گرافیک بود و رفتهرفته، سایر اعضای خانوادهی طراحی و دیزاین را نیز شامل شد. حامد بیدی کمی پس از آن، پلفترم کارزار را راهاندازی کرد. سرویسی برای تعریف مطالبات اجتماعی توسط کاربران.
پادکست کارگاه کمک میکند که مسیر شغلی خود را حرفهای طی کنید و حوزهی منابع انسانی را بهتر بشناسید. با دنبال کردن کارگاه در کستباکس، اولین نفری باشید که از انتشار گفتگوی تازه مطلع میشوید. راهنمای استفاده از کست باکس
سازوکار «کارزار» تا حدود زیادی به پلفترم change.org شبیه است. در آن میتوان کمپینهایی در حوزه محیط زیست، میراث فرهنگی و ورزش یافت که افرادی شناس و ناشناس ایجاد کردهاند. برخی عمومیترند و بعضی ممکن است دغدغهی طیف محدودتری از افراد باشد. کمپین مخالفت با طرح صیانت، احتمالا معروفترین و پرامضاترین کمپینی بود که روی این پلتفرم درج شد و بیش از یک میلیون امضا جمعآوری کرد. کمپینی که با وجود کمیت بالای همراهانش و سروصدای رسانهای بسیار، منتج به نتیجه و اثر نشد.
کنش اجتماعی یا دلخوشی بیحاصل؟
طرح صیانت و فعالیتهای مفصلی که در مواجهه و مخالف با آن صورت گرفت، نمونهی بارزی از یک کنش اجتماعی است. حامد بیدی و بسیاری دیگر، در مقطعی از زمان، تمام وقت و منابع خود را صرف آگاهیبخشی کردند و ظرفیتهای مختلفی را برای مخالفت با این اتفاق به خدمت گرفتند. هرچند این کنش/کمپین توانست نظر بسیاری را به خود جلب کند و میلیونها همراه بیابد، اما در عمل به نتیجهی مطلوب خود دست نیافت. به عبارت بهتر، کمپین مخالفت با طرح صیانت شکست خورد.
با حامد دربارهی تجربهی راهاندازی این کارزار گپ زدم و از نقدهای بسیاری که به آن وارد شد پرسیدم. رویکرد حامد به فعالیتهایی از این دست، احتمالا با بسیاری از مخاطبان (و مخالفان) تفاوت داشته باشد. شنیدن و تماشای نظرات حامد میتواند نگاهمان را به مقولهی کنشگری و مطالبهگری تغییر دهد.
چه باید کرد؟ جزوهای برای معترضان
حامد بیدی هنوز هم کنش اجتماعی و افزایش مطالبهگری را، راه برونرفت از شرایط فعلی میداند. او پیشتر، نظرات خود را در اینباره در کتابچهای گردآوری کرده و میتوانید از وبسایت خود او دریافت کنید.
دو سال پس از این گفتوگو، اپیزود تازهای با حامد گرفتیم و در آن بیش از قبل به مفهوم کنشگری و کارکردهای پلتفرم کارزار پردازم. آن اپیزود را از این لینک ببینید و یا بشنوید.
