محتوم یا سزاوار: آزادی اراده فقط یک توهم است؟
تاریخ انتشار:
میهمان:
S14E189جبر و اختیار دیگر تنها یک بحث انتزاعی فلسفی نیست؛ پرسشی است درباره‌ی امکانِ انتخاب در جهانی که از زیست‌شناسی تا تاریخ و ساختارهای اجتماعی، پیوسته ما را شکل می‌دهند. با عباس سیدین، مترجم کتاب‌های «محتوم» و «سزاوار»، کوشیدیم لایه‌های مختلف این مناقشه را باز کنیم: اینکه آزادی اراده دقیقاً چه معنایی دارد، شانس و ضرورت تا کجا در زندگی ما نفوذ دارند، و آیا می‌توان میان نگاه فلسفی، رویکردهای علمی و تجربه‌ی زیسته پلی زد؟ گفت‌وگویی برای فهم اینکه انسان تا چه اندازه واقعاً می‌تواند «انتخاب» کند و در کجای این معادله، «مسئولیت» معنا دارد.
پادکست کارگاه را در اپ‌های پادکست دنبال کنید. کست‌باکس ↗اپل پادکست ↗
تماشای گفت‌وگو
اگر نسخه‌ی ویدیویی اپیزود در کادر بالا پخش نشد می‌توانید به‌طور مستقیم در یوتیوب یا آپارات تماشا کنید. IP Geolocation by DB-IP
متن معرفی اپیزود
پرسش از جبر و اختیار، یکی از قدیمی‌ترین و در عین‌حال زنده‌ترین مناقشه‌های فکری است؛ مناقشه‌ای که از فلسفه تا علوم طبیعی و از الهیات تا روان‌شناسی، همواره صورت‌های تازه‌ای پیدا کرده است. این پرسش در دل خود دغدغه‌ای بنیادین را حمل می‌کند: آیا ما واقعاً انتخاب می‌کنیم، یا تنها در مسیری گام برمی‌داریم که از پیش تعیین شده است؟
در این اپیزود، با عباس سیدین ــ مترجم کتاب‌های «محتوم» و «سزاوار» ــ درباره‌ی امکان آزادی اراده و محدودیت‌های آن گفت‌وگو کرده‌ایم. تلاش کردیم بفهمیم نقش شانس، زیست‌شناسی، تربیت، ساختارهای اجتماعی و تاریخ در شکل‌دهی به رفتار انسان چیست و اراده‌ی فردی در برابر آن‌ها چه اندازه قدرت دارد. گفت‌وگو از ساحت‌های فلسفی آغاز می‌شود، اما به زندگی روزمره، اخلاق، قضاوت‌گری و معنای مسئولیت فردی هم می‌رسد.
محتوم نخستین کتابی است که عباس سیدین حول این مساله/ مناقشه ترجمه کرده است. کتابی از ساپولسکی که با نگاهی به‌تمامی جبرگرایانه و با اتکا با علوم اعصاب و زیست‌شناسی تکاملی، تلاش می‌کند جبریت جهان را به اثبات رساند. سزاوار اما بنا و ساختاری متفاوت دارد. سزاوار، مناظره‌ای میان دو نماینده از هردو سوی این مناقشه است: یکی طرفدار آزادی اراده و دیگری، به درجاتی، باورمند به جهان جبری. موضوع اساسی کتاب نیز مقوله‌ی اخلاق است.
اپیزودهای مرتبط به این گفت‌وگو
محتوم
Determined: Life Without Free Will
- نویسندگان
- رابرت ام. ساپولسکی
- مترجمان
- عباس سیدین
- ناشران
- نشر نوین
- موضوع‌های کتاب
- ارادهٔ آزاد، فلسفه
- سال انتشار
- ۱۴۰۳
- تعداد صفحات
- 588
- شابک
- 9786225213517
- زبان
- فارسی
آیا تصمیم‌های ما مستقل از گذشته و شرایط زندگی‌مان شکل می‌گیرند؟ رابرت ساپولسکی در «محتوم» از منظر علم به این پرسش نزدیک می‌شود و نقش زیست‌شناسی و محیط را در رفتار انسان بررسی می‌کند. این کتاب، با ترجمهٔ عباس سیدین، یکی از دو نقطهٔ آغاز گفت‌وگوی کارگاه دربارهٔ جبر، اختیار و معنای مسئولیت است.
سزاوار
Just Deserts: Debating Free Will
- نویسندگان
- دنیل سی. دنت، گرگ دی کاروزو
- مترجمان
- عباس سیدین
- ناشران
- نشر نوین
- موضوع‌های کتاب
- ارادهٔ آزاد، فلسفه
- سال انتشار
- ۱۴۰۴
- تعداد صفحات
- 245
- شابک
- 9786005213937
- زبان
- فارسی
«سزاوار» گفت‌وگویی میان دنیل دنت و گرگ کاروزو دربارهٔ ارادهٔ آزاد و مسئولیت اخلاقی است. اختلاف دو نویسنده، پرسشی آشنا را به مسئلهٔ قضاوت و مجازات پیوند می‌زند: انسان تا چه اندازه مسئول انتخاب‌های خود است؟ ترجمهٔ عباس سیدین از این مناظره، در کنار «محتوم»، موضوع بحث یکی از اپیزودهای کارگاه قرار گرفته است.
اپیزودهای مرتبط
این گفت‌وگو با شما ادامه دارد.
با عضویت رایگان، دیدگاهتان را بنویسید و پروفایل خودتان را در کارگاه داشته باشید.
دیدگاهها برای همه قابل خواندناند. برای نوشتن، وارد حساب خود شوید.