مسیر شغلی چیست؟ راهنمایی مفصل برای طراحی مسیر شغلی

طراحی مسیر شغلی در هر مقطعی از مسیر حرفه‌ای مان قرار داشته باشیم، دریچه‌های تازه‌ای را به روی‌مان می‌گشاید و کمک می‌کند که با سرعت و کیفیت بیشتری رشد کنیم. در این مقاله، هرآن‌چه برای این ترسیم مسیر شغلی نیاز است بدانیم را گردآوری کردیم.
راهنمای ترسیم مسیر شغلی

داشتن شغل و حرفه، بخش مهمی از هویت ما را تشکیل می‌دهد. این‌که «که هستیم» ارتباط مستقیمی به «چه می‌کنیم» دارد. شغل در تعابیر عامله، معنای همان «چه می‌کنیم» است. مسیر شغلی اما به مراتب مهمتر از آن است که «امروز» مشغول به چه کار و شغلی هستیم.

مهم نیست که در کجای مسیر شغلی تان قرار دارید، چند سال کار کرده‌اید و به چه میزان از تجربه در حرفه‌ی کنونی‌تان دست یافته‌اید. طراحی مسیر شغلی به شما کمک می‌کند که بتوانید یک بینش بلندمدت، هدف‌مند و البته حساب‌شده برای مسیر کاری تان پدید آورید.

در این مقاله‌ی نسبتا طولانی، تلاش می‌کنیم تا شما را با این مفهوم از مناظر مختلف آشنا کنیم و یک برنامه‌ی عملیاتی واقعی برای ترسیم مسیرشغلی پیش روی‌تان قرار دهیم.


مسیر شغلی چیست؟

مسیرشغلی (job career یا career path) به سلسله‌ مشاغلی که طی سال‌های متمادی به آن اشتغال می‌یابیم اشاره دارد. هدف از فهم مفهوم مسیر شغلی آن است که بدانیم، در چه مسیری هستیم و می‌خواهیم از کجا سر در بیاوریم. بگذارید موضوع را با مثالی دنبال کنیم.

به عنوان فردی که به تازگی از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده‌اید و یا ترم‌های پایانی را می‌گذرانید، احتمالا سودای داشتن شغلی مرتبط به تحصیل‌تان را در سر می‌پرورانید. اگر هم جزء گروه بزرگ آدم‌های متنفر از رشته‌ی تحصیلی‌تان باشید، باز هم برای شغل‌تان ایده‌هایی در سر دارید. این ایده‌پردازی و رویاباقی احتمالا از سال‌ها پیش از دانشگاه در شما شکل گرفته است.

از جمله سوالات متدوالی که در کودکی از همه‌ی ما پرسیده‌اند، شغل مطلوب‌مان در آینده است. پرسشی که عموما پاسخی جز پلیس، خلبان یا دکتر نداشت. چه از کودکی و چه در بزرگسالی، چه از سر رویابافی کودکانه و چه برآمده از تعمقی در خویش، احتمالا در ابتدای دهه‌ی سوم زندگی، کم‌کم به اهمیت داشتن شغل پی بردیم و فهمیده‌ایم که باید به کاری اشتغال یابیم.

اما حالا، زمانی که با واقعیت روبرو می‌شویم، ایده‌های‌مان از شغل مطلوب کمی خام‌دستانه به نظر می‌رسند. اگر می‌خواستیم مدیر شرکتی چند ملیتی شویم، مسیر را برای رسیدن به آن سخت و دور می‌بینیم و یا بدتر، آن‌را دست‌نایافتنی می‌یابیم. مسیر شغلی همین‌جا به دادمان می‌رسد تا راهِ بیراهه را طی نکنیم.

مسیرشغلی استراتژی ما را برای رسیدن به شغل مطلوب و ایده‌آل‌مان را مشخص می‌کند. راهی را پیش روی‌مان می‌گذارد که به‌دور از هیجان و در مراتبی منطقی به آن‌چه صلاحیتش را داریم برسیم.


چه زمانی به فکر تدوین مسیر شغلی مان باشیم؟

طرح‌ریزی و ایجاد مسیرشغلی زمانی ممکن است که تصویر نسبتا شفافی از مقصد داشته باشیم. این‌که بدانیم امروز کجا قرار گرفتیم و مطلوب‌مان از جایگاهی که به دنبالش هستیم کدام است.

بله، سوالی سخت و پاسخش به نظر ناممکن است. اما آن‌قدرها هم ناشدنی نیست. ضمن آن‌که، هیچ‌چیزی در این جهان قطعی نیست و همیشه می‌شود و می‌بایست به تغییر و اصلاحش اندیشید. امروز به چیزی فکر می‌کنید و فردا به چیزی دیگر. امروز مطلوبی دارید و فردا ترجیحی متفاوت.

به عبارت بهتر، طراحی مسیر شغلی بنا نیست بی‌خطا، پایدار و یا الزاما عملی باشد. اما دو فایده‌ی مهم و کلید دارد: اول آن‌که شما را با شناخت بیشتری در مسیر حرفه‌ای‌تان می‌گذارد و دوم، به شما کمک می‌کند که بتوانید رد هر مرحله، سرعت و کیفیت طی مسیرتان را اندازه بگیرید.

پس توصیه می‌شود که از همان ابتدای ایجاد مسیرشغلی خود به فکر ترسیم و طراحی‌اش باشید. لازم است که بدانید مشغول به چه کاری می‌شوید، چه ماجراهایی را در آن باید تجربه کنید و بناست تا پس از یکی-دو سال چه اندوخته‌هایی به دست آورید.


چرا طراحی مسیر شغلی مهم است؟

این احتمال وجود دارد که از خودتان بپرسید که اصلا، چرا باید به مسیر شغلی ام فکر کنم؟ نگران نباشید، شما تنها نیستید! موسسه‌ی گالوپ که در حوزه‌ی پژوهش‌ و انتشار گزارش‌های آماری شهرتی جهانی دارد، در تحقیقی عنوان کرد که بیش از ۸۵ درصد از کارکنان سازمان‌های مختلف از رضایت شغلی بهره‌مند نیستند.

هرچند رضایت شغلی به پارامترهای متعددی وابستگی دارد، اما بی‌تردید می‌تواند عدم وجود یک مسیر شغلی تعریف شده را یکی از مهمترین عامل بروز این نارضایتی دانست. در ادامه، دقیق‌تر با دلایل اهمیت ترسیم مسیر شغلی آشنا می‌شویم.

هدف را به زندگی‌مان وارد می‌کند

شاید اگر در ابتدای مسیرشغلی تان باشید، شنیدن این جمله که «شغل فقط درآمد نیست» برای‌تان باورپذیر نباشد، اما باورکنید! تحقیقات و مطالعات بسیاری نشان می‌دهند که درآمد بیشتر، از جایی به بعد، تاثیر چندانی بر رضایت شعلی ما ندارد.

آن‌چه اشتغال به یک حرفه را برای ما در بلندمدت جذاب و خواستنی می‌کند، توسعه فردی و رشد حرفه‌ای در آن است. این‌که بتوانیم «رشد» را به شکل ملموسی احساس کنیم و درجا نزنیم، لازمه‌ی یک مسیر شغلی کارآمد است.

مسیر شغلی کمک می‌کند که برای جریان شغلی مان یک برنامه‌ی هدفمند داشته باشیم. این هدفمندی کمک می‌کند که با شوق بیشتر یاد بگیریم، تلاش کنیم و مرارت‌های مقطعی را تحمل کنیم.


انگیزه‌مان را افزایش می‌دهد

اگر اهل کوهنوردی باشید، حتما تجربه‌ی این موقعیت را داشته‌اید که در جایی از میانه‌های مسیر، دل‌تان خواسته از طی باقی راه صرفنظر کنید. اما آن‌چه مانع‌تان شده، نگاه به قله‌ست. با تعریف مسیر شغلی درست، نگاه‌تان به جریان شغلی تان را تغییر می‌کند.

ما برای «حرکت» در هر مسیری به «انگیزه» نیاز داریم. اگر چشم‌انداز درستی از راهی که در حال طی آن هستیم نداشته باشیم، بی‌شک، خسته می‌شویم و با باید با ملال دست و پنجه نرم کنیم. کاکرد دیگر طراحی مسیر شغلی آن است که به ما کمک می‌کند که در هر مرحله از کار، بدانیم که چرا این‌جاییم و بدانیم به کدام سمت در حال حرکتیم.


معیاری برای ارزیابی به ما می‌دهد

برای همه‌ی ما این موقعیت پیش آمده که در جایی از مسیر کاری مان از خود پرسیده‌ایم که «آیا در جای درستی حضور دارم؟ آیا آن‌قدر که باید، پیشرفت کرده‌ام؟»

تدوین مسیر شغلی به ما کمک می‌کند که در هر مرحله از کارمان بتوانیم با یک معیار واقعی و درست، روند حرفه‌ای مان را ارزیابی کنیم. در طراحی مسیر شغلی گام‌های مختلفی را پیش روی خودمان تعریف می‌کنیم و برای هرکدام یک مقطع زمان را مشخص می‌کنیم. با این ابزار، دیگر ارزیابی سرعت و کیفیت مسیر رشد چندان دشوار نیست.


چگونه مسیر شغلی خود را ترسیم کنیم؟

اگر تازه‌کار هستید و پیش‌تر تجربه‌ی کار حرفه‌ای ندارید، احتمالا نمی‌توانید به تنهایی از پسش برآیید. در ابتدا، ترجیحات خود را مکتوب کنید و برای خود، موقعیت شغلی ایده‌آل‌تان را مشخص سازید. بعد، فردی را که در آن شغل مشغول است و چندسالی تجربه دارد بیابید و از او درباره‌ی مسیری که طی کرده است بپرسید. از او بخواهید که مسیر شغلی خود را برای‌تان بازگو کند، از مخاطرات و جذابیت‌هایش بگوید. کلاه‌تان را قاضی کنید: چقدر این مسیر برای‌تان جذاب است؟ مواجه با چالش‌هایش را بر می‌تابید؟

اگر بتوانید پیش از مصاحبه‌ی نخست خود به تعریف نسبتا شفافی از مسیرشغلی ایده‌آل‌تان رسیده باشید، شانس به مراتب بالاتری خواهید داشت. بسیاری از سازمان‌ها، بیشتر از آن‌که دنبال «مهارت» بگردند در پی یافتن «شخصیت» هستند. آن‌ها می‌خواهند آدم‌هایی را پیدا کنند که هدف دارند و می‌دانند که چه می‌خواهند.

پس طراحی مسیر شغلی را دست کم نگیرید و همین امروز و فردا دست به‌کار شوید! در اپیزود مدیر منابع انسانی، پرگل درباره‌ی مسیری که طی کرده توضیحاتی می‌دهد که می‌تواند چه برای کسانی‌که به دنبال ورود به عرصه‌ی منابع انسانی هستند و چه سایر حوزه‌ها کمک‌رسان باشد.

برای شنیدن اپیزودهای پادکست کارگاه می‌توانید از اپلیکیشن کست باکس استفاده کنید.


سوالاتی درباره‌ی طراحی مسیر شغلی

ترسیم مسیر شغلی از جمله‌ی آن موضوعاتیست که پیرامونش تعاریف و مفهوم‌های مختلفی وجود دارد. این‌که چه مسیری برای شما ایده‌آل است را هیچ‌کس جز خودتان نمی‌تواند پاسخ دهد. امیدواریم که این مقاله توانسته باشد تا حدودی، نگاه به موضوع را برای‌تان ساده‌تر و تامل به آن را جدی‌تر کرده باشد.

در ادامه به چند سال پرتکرار درباره‌ی مسیر شغلی پرداختیم.

مسیرشغلی چیست؟

ساده‌ترین تعبیر برای تعریف مسیر شغلی آن است که بگوییم «روندی که برای شروع و ارتقای مسیر حرفه‌ای در خط زمان ترسیم می‌کنید» را مسیر شغلی می‌گویند. این‌که امروز چه کار می‌کنید، گامی از مجموعه‌ی گام‌های شما در مسیر شغلی‌ تان خواهد بود.

آیا می‌توان مسیر شغلی را تغییر داد؟

اساسا یکی از کارکردهای ترسیم مسیرشغلی آن است که بتوانید در زمان درست آن را تغییر دهیم! طراحی مسیر شغلی به ما کمک می‌کند که بفهمیم کدام میسر برای‌مان حس و خروجی بهتری به ارمغان می‌آورد.

چگونه می‌توان چند نمونه مسیر شغلی پیدا کرد؟

گفتگوهای پادکست کارگاه، انواع میسرهای شغلی که آدم‌های متخصص طی کرده‌اند را نشان می‌دهند. سری به اپیزودها بزنید و آنها را بشنوید. حتما برای‌تان جذاب خواهد بود.

Total
0
Shares
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Related Posts
کارگاه را در کست‌باکس دنبال کنید
Castbox