اقتصاد رسانه چطور کار می‌کند؟

رسانه‌های تخصصی حوزه‌ی آی‌تی از همان ابتدای پاگیری صنعت فناوری اطلاعات در ایران فعال شدند. از زمانی حرف می‌زنم که هنوز «وب» مفهومی نامتداول بود و «صنعت فناوری اطلاعات» عموما تنها «سخت‌افزار» شناخته می‌شد. در چنین وضعی، طبیعی‌است که «رسانه» محدود به جراید مکتوب و مجلاتی باشد که فقط می‌شد آن‌ها را روی کیوسک‌های روزنامه‌فروشی پیدا کرد. از جایی از زمان به‌بعد، رسانه‌های چاپی رفته‌رفته کم‌رنگ و بسیاری‌شان حذف شدند و جای‌شان را به وب‌سایت‌هایی دادند که زمانی کسی جدی‌شان نمی‌گرفت. در این اپیزود از کارگاه با مانی قاسمی گفت‌وگو کردم. او موسس رسانه‌ی دیجیاتو است و حالا ریاست هیئت مدیره‌ی شرکتی را به‌عهده دارد که علاوه بر دیجیتاتو، یکی-دو رسانه‌ی دیگر را نیز راهبری می‌کند.

دیجیاتو قدیمی‌ترین رسانه‌ی حوزه‌ی فناوری نیست. احتمالا جزء ده‌تای اول هم نباشد. اما بی‌شک، در جمع دو-سه گزینه‌ی اصلی در این حوزه است که توانسته در طی این سال‌ها، رشد طولی و عرضی را هم‌زمان تجربه کند. هم به گسترده‌ی موضوعی و محتوایی‌اش افزوده و هم برای زیرحوزه‌های تخصصی حوزه‌ی فناوری، رسانه‌های مستقلی ساخته است. جدیدترین رسانه‌ی گروه پرتو، «دیجیاتو اینسایدر»‌ است که بر نشر اخبار و تحلیل فضای فناوری اطلاعات و کسب‌وکارهای این حوزه در ایران می‌پردازد.

در گفت‌وگو با مانی قاسمی پیرامون دلایل شکل‌گیری این رسانه‌ی تازه و دشواری‌های کار حرفه‌ای رسانه‌ای در شرایط خاص اقتصادی-سیاسی ایران گفت‌وگو کردم.

رسانه‌گری یا شرکت‌داری؟ مساله این است

همین چند اپیزود قبل و در بخشی از گفت‌وگو با مهراوه فردوسی درباره‌ی دشواری‌های کار رسانه‌ای در ایران گپ زدیم. از شیوه‌های نامطمئن تامین نقدینگی و مشکلات مالی که بسیاری از رسانه‌های شناخته‌شده و اسم‌ورسم‌دار ممکلت را به‌کام مرگ برده. چه بسیار رسانه‌های موثر و خوش‌ساختی که از پس تامین هزینه‌هاشان باز ماندند و نتوانستند شماره‌های تازه منتشر کنند، و چه بسیار بیشتر روزنامه‌نگارا و متخصصانِ کار رسانه‌ای که از پس انحلال رسانه‌های مکتوب، مسیر شغلی‌شان را به سمت‌وسوهای دیگر بردند.

ماجرا اما در بین رسانه‌های حوزه‌ی فناوری، حداقل میان همین چند نمونه‌ی شاخص، کمی متفاوت است. رسانه‌هایی هم‌چون دیجیاتو، توانسته‌اند نه تنها حیات‌شان را حفظ کنند، که رشد را نیز تجربه کردند. بخش مهمی از گفت‌وگوی من با مانی قاسمی درباره‌ی مساله‌ی «اقتصاد رسانه» بود. در این بخش، تلاش کردم بفهمم که چه‌طور می‌توان در عین حفظ اصول حرفه‌ای، سازمانی درآمدزا ساخت و رسانه‌ای مستقل و مولد ساخت. مانی، ساده و دقیق، تجربه‌های خود را در این مسیر به اشتراک گذاشت. امید که برای شما هم سودمند باشد.