کارگاه تولید محتوا

واژه‌ها، این موجودات شگفت‌انگیز و اثربخش را لمس کنید

درس اول: چگونه قدرت کلمات را درک کنیم و از آن‌ها بهره ببریم؟

سلام! این لغت شاید یکی از پرکاربردترین واژه‌ها و کلمات در دایره‌ی لغات مورد استفاده‌مان باشد که در روز، به طور مستمر از آن استفاده می‌کنیم. عموما، در آغاز گفت‌وگو با دیگران و به عنوان «ابزار»ی که سرآغاز یه معاشرت را برای‌مان ساده‌تر کند، از آن بهره می‌بریم و با پرتاب یک واژه‌ی خنثی، طرف مقابل را به گفت‌وگویی هدف‌مند و یا بی‌هدف دعوت می‌نماییم.

اما این واژه، تنها چهار حرف از الفبای فارسی نیست که به دیگری منتقل می‌شود. شکل بیان، نحوه‌ی ادا و آوایی که پشت آن قرار می‌گیرد، معنای کلمه و نیت ما را برای مخاطب مشخص ساخته و بعد، به مغز او این «فرمان» را می‌دهد که در پاسخ چه کند.

تمرین اول

در ذهن خود، چند حالتِ مختلف سلام کردن را تمرین کنید و سعی کنید واکنش‌های زیر را در مخاطب برانگیزید:

  • حس صمیمیت
  • حس عصبانیت

هر کلمه، یک معنای رسمی و قراردادی دارد و توامان ممکن است بی‌نهایت معنای غیررسمی و یا «موقعیت‌محور» داشته باشد. در همین مثال بالا، کلمه‌ی سلام، علاوه بر معنای لغوی که همه‌ی ما به خوبی از آن و کاربردش آشنا هستیم، می‌تواند کارکردهایی غیر از آن‌چه «به واقع هست» را نیز داشته باشد. مثال و موقعیت زیر را در نظر بگیرید:

زهرا در حال کتاب خواندن است. علی از او سوال می‌پرسد که کنترل تلوزیون رو کجا گذاشته است؟ زهرا که غرق در کتاب است، متوجه پرسش نمی‌شود. علی دوباره سوال را تکرار می‌کند و باز پاسخی نمی‌شوند. برای بار سوم، علی با لحنی تندتر از قبل می‌گوید «سلام» و توجه زهرا را به خود جلب می‌کند.


سرآغازی برای آغاز تولید محتوا

دوباره سلام! به کارگاه تولید محتوا خوش آمدید. در ماجراجویی مشترکی که در پیش داریم، بیشتر از هرچیز با واژه‌ها سروکار خواهیم داشت. مثال بالا و تمرین ساده‌ای که پس از آن تعریف شد، با این هدف در نظر گرفته شد که اولا، هم شما را از ابتدا با رویکرد «عملی» این کارگاه آشنا سازد و هم، تاکیدی بر مهمترین بخش از کار و هدفی که در پی آن هستیم نماید: واژگان

کارِ ما به عنوان متخصص تولید محتوا آن است که بهترین ترکیب‌های ممکن را با خیل کلماتی که می‌شناسیم ایجاد کنیم و در اختیار مخاطبین خود قرار دهید. هدف نهایی هم آن است، که بتوانید با کمک و استفاده از کلمات، منظور و نیتی که در ذهن داریم را به خواننده‌ی نهایی القا کنیم. ارتباط، کلیدواژه‌ی کانونی. ما در خلق محتواست و ابزار و موارد اصلی که تحت ید و کنترل‌مان است، کلمات‌اند.

در درس‌های پیش رو و طی ۱۰۰ کلاسی که در این کارگاه تولید محتوا با یکدیگری سپری می‌کنیم، بارها به نقش و کارکرد کلمات برخورد خواهیم داشت. پس، شاید بهترین شروع برای این دوره آن باشد که کمی بیشتر با این مفهوم آشنا و نزدیک شویم.

وزنِ واژه‌ها را در یابید

در کندوکاوی که پیرامون واژه‌ی «سلام» داشتیم، به چند مفهوم مهم اشاره‌ای گذرا نمودیم:

  • هر واژه، معنای مختلفی دارد
  • بسته به نیت ما، می‌توان کارکردهای مختلفی را از آن انتظار داشت.
  • هر واژه بسته به موقعیتی که در از آن استفاده می‌کنیم، می‌تواند کارکردهای مختلفی داشته باشد

احتمالا وقتی مثال بالا را خواندید، تجربه‌های مشابهی را از نظر گذراندید. همچنین احتمالا این مثال برای‌تان نکته‌ی جدیدی در بر نداشت و خود گاها، بسته به موقعیت، از کاربردهایی کنایی از واژگان بهره برده باشید.

در زندگی روزمره و تعاملات عادی و عمومی، مجموعه‌ی وسیعی از استعاره‌های این‌چنینی و کارکردهای چندگانه‌ی واژگان وجود دارد که بدون تامل و تفکر از آن‌ها بهره می‌بریم. از بدو تولد، در محیطی قرار داشتیم ک استفاده‌های متفاوت و «موقعیت‌محور» از واژگان رواج داشته‌اند.

ما، معنای واژگان و کارکردهای مختلف آن‌ها را همانطور که استفاده شده است، فراگرفتیم و به جزئی از وجود خود بدل کردیم. همانطور که هیچ‌وقت از خود سوال نکردیم که چرا دو حرف «آ و ب» معنای مایع شفاف نوشیدنی را برای‌مان تداعی می‌کند، هیچ‌گاه نیز از خود این پرسش را مطرح نکردیم که چطور می‌شود یک واژه در موقعیت‌های مختلف، کارکردهای متنوعی می‌یابد.

همین پیش‌فرض‌هاست که موجب می‌شود هیچ‌وقت نتوانیم به قدری که به زبان مادری خود تسلط داریم، بر زبان‌های خارجی سلطه بیابیم.

تمرین دوم

حداقل ۵ کلمه را در گفتگوهای اخیر خود بیابید که کارکردهای دوگانه یا چندگانه برای آن‌ها سراغ دارید و خود یا اطرافیان‌تان از آن‌ها بهره می‌برند. آن‌ها را در برگه یادداشت و نگاه دارید. در درس‌های بعد به سراغ آن‌ها خواهیم رفت.


در فرایند تولید محتوا و متن، مساله‌ای که عموما از دید و نظر نویسنده دور می‌ماند و کمتر به آن توجه می‌شود، وزن و بارِ معنایی در کلمات است. واژه‌ها در ذهن ما و به واسطه‌ی ترجبه‌ی زیسته‌مان، معنای مشخصی دارند و بر آن مبنا، در جمله بندی‌های‌مان از آن‌ها استفاده می‌کنم. به تقریب، کمتر کسی را می‌توان یافت که زمانی برای بازنگری کلماتی که می‌شناسد صرف کرده باشد و به این اندیشیده باشد که این کلمات از کجا و به چه شکل به انبان واژگان او مضاف شدند.

به عنوان یک نویسنده باید کلمات مورد استفاده خود را بشناسید، همانطور که یک سرباز بر سلاح خود اشراف کامل دارد.

تمرین سوم

آخرین متنی را نوشته‌اید، بیابید و در آن، پنچ واژه‌ای بیشتر از بقیه استفاده کرده‌اید را بیابید. طبعا، کلمات ربط و فعل از این انتخاب‌ها مستثنی هستند. به معنای آن‌ها در واژه‌نامه‌ها نگاه کنید و سعی کنید مترادف‌های هرکدام را استفاده کنید.

حالا همان متن را با استفاده از مترادف‌ها بازنویسی کرده و بررسی کنید، آیا معنا و فرم نوشتار دچار تغییری محسوس شد و یا نه؟


بانک کلمات خود را تقویت کنید

در جریان تولید محتوا، همانطور که پیش‌تر به آن اشاره شد، واژه‌ها بیشتر از هرچیز دیگری به کارتان می‌آیند و گره از مشکلات می‌گشایند. پیش از آنکه به شکلی عملی وارد فرایند آموزش تولید محتوا شویم و مراحل آن‌را طی کنیم، این نکته را به خاطر داشته باشید که هرچقدر دایره‌ی واژگانی که در اختیار دارید و کلماتی که در حافظه‌تان سپرده‌اید گسترده‌تر باشد، مسیری ساده‌تر و هموارتر در تولید محتوا خواهید داشت.

بهترین تولیدکنندگان محتوا، آن‌هایی هستند که کلمات بیشتری را در خاطر دارند و این مهم، از هیچ راهی جز بیشتر خواندن حادث نمی‌شود. پس، به عنوان اولین درس این کلاس، برای خود، برنامه‌ای مدون برای مطالعه در نظر بگیرید. بخش خواندن در کارگاه به شما کمک می‌کند که چگونه خواندن را بهتر فرا بگیرید.

موضوعات
نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن